Panax ginseng, e tsejoang hape e le ginseng ea Korea kapa ginseng ea Asia, e 'nile ea sebelisoa ka makholo a lilemo meriana ea setso ea Chaena ka lebaka la melemo ea eona ea bophelo bo botle e boleloang. Setlama sena se matla se tsebahala ka thepa ea sona ea ho ikamahanya le maemo, e leng se bolelang hore se thusa' mele ho ikamahanya le khatello ea maikutlo le ho boloka botsitso. Lilemong tsa morao tjena, Panax ginseng e fumane botumo lefatšeng la Bophirimela e le pheko ea tlhaho bakeng sa maemo a fapaneng a bophelo bo botle. Sehloohong sena, re tla hlahloba melemo ea bophelo bo botle ea Panax ginseng le bopaki ba saense bo ka morao ho tšebeliso ea eona.
Thepa e khahlanong le ho ruruha
Panax ginseng e na le metsoako e bitsoang ginsenosides, e fumanoeng e na le litlamorao tsa ho thibela ho ruruha. Ho ruruha ke karabelo ea tlhaho ea 'mele ho tsoa kotsi kapa tšoaetso, empa ho ruruha ho sa foleng ho amahanngoa le mathata a mangata a bophelo bo botle, ho kenyeletsoa lefu la pelo, lefu la tsoekere le kankere. Lithuto li bontšitse hore ginsenosides ho Panax ginseng e ka thusa ho fokotsa ho ruruha le ho sireletsa khahlanong le mafu a sa foleng.
E matlafatsa sesole sa 'mele
Panax ginseng e 'nile ea sebelisoa ka tloaelo ho ntlafatsa sesole sa 'mele le ho ntlafatsa bophelo bo botle ka kakaretso. Lipatlisiso li bontša hore li-ginsenoside tse ho Panax ginseng li ka susumetsa tlhahiso ea lisele tsa 'mele le ho ntlafatsa tšireletso ea 'mele khahlanong le tšoaetso. Phuputso e phatlalalitsoeng ho International Journal of Molecular Sciences e fumane hore Panax ginseng extract e ka fetola karabelo ea 'mele ea ho itšireletsa mafung le ho ntlafatsa bokhoni ba 'mele ba ho loantša likokoana-hloko.
E ntlafatsa ts'ebetso ea kelello
E 'ngoe ea melemo e tsebahalang haholo ea Panax ginseng ke bokhoni ba eona ba ho ntlafatsa ts'ebetso ea kelello. Lithuto tse 'maloa li bontšitse hore li-ginsenosides ho Panax ginseng li ka ba le litlamorao tse sireletsang methapo ea kutlo le ho ntlafatsa mohopolo, tlhokomelo le ts'ebetso ea kelello ka kakaretso. Tlhahlobo e phatlalalitsoeng ho Journal of Ginseng Research e fihletse qeto ea hore Panax ginseng e na le bokhoni ba ho ntlafatsa ts'ebetso ea kelello le ho sireletsa khahlanong le ho fokotseha ha kelello ho amanang le botsofali.
E eketsa matla le ho fokotsa mokhathala
Hangata Panax ginseng e sebelisoa e le sesebelisoa sa tlhaho sa ho matlafatsa matla le ho loantša mokhathala. Lipatlisiso li bontšitse hore li-ginsenosides tse ho Panax ginseng li ka thusa ho ntlafatsa mamello ea 'mele, ho fokotsa mokhathala le ho eketsa maemo a matla. Phuputso e phatlalalitsoeng ho Journal of Ethnopharmacology e fumane hore tlatsetso ea Panax ginseng e ntlafalitse ts'ebetso ea boikoetliso le ho fokotsa mokhathala ho barupeluoa.
E laola khatello ea maikutlo le matšoenyeho
Jwalo ka adaptogen, Panax ginseng e tsebahala ka bokgoni ba yona ba ho thusa mmele ho sebetsana le kgatello ya maikutlo le ho fokotsa matshwenyeho. Diphuputso tse mmalwa di bontshitse hore di-ginsenosides tse ho Panax ginseng di ka ba le ditlamorao tsa ho tshwenyeha mme tsa thusa ho laola karabelo ya kgatello ya maikutlo ya mmele. Tlhahlobo e phatlaladitsweng ho PLoS One e fumane hore tlatsetso ya Panax ginseng e ne e amana le phokotso e kgolo ya matshwao a matshwenyeho.
E tšehetsa bophelo bo botle ba pelo le methapo ea mali
Panax ginseng e ithutiloe ka melemo ea eona e ka bang teng bakeng sa bophelo bo botle ba pelo. Lipatlisiso li bontša hore li-ginsenosides tse ho Panax ginseng li ka thusa ho fokotsa khatello ea mali, ho ntlafatsa phallo ea mali, le ho fokotsa kotsi ea lefu la pelo. Tlhahlobo e phatlalalitsoeng ho Journal of Ginseng Research e fihletse qeto ea hore Panax ginseng e na le bokhoni ba ho ntlafatsa bophelo bo botle ba pelo le methapo ea mali le ho fokotsa kotsi ea lefu la pelo.
E laola maemo a tsoekere maling
Lithuto tse ling li bontšitse hore Panax ginseng e ka thusa ho laola maemo a tsoekere maling le ho ntlafatsa kutloisiso ea insulin. Sena se etsa hore e be molemo ho batho ba nang le lefu la tsoekere kapa ba kotsing ea ho ba le boemo bona. Phuputso e phatlalalitsoeng ho Journal of Ginseng Research e fumane hore Panax ginseng e ntša kutloisiso e ntlafetseng ea insulin le ho fokotsa maemo a tsoekere maling ho barupeluoa ba nang le lefu la tsoekere la mofuta oa 2.
E ntlafatsa ts'ebetso ea thobalano
Panax ginseng e 'nile ea sebelisoa ka setso e le ntho e khothalletsang takatso ea thobalano le ho ntlafatsa ts'ebetso ea thobalano. Lipatlisiso li bontšitse hore li-ginsenosides ho Panax ginseng li ka ba le phello e ntle ho tsosetsong ea thobalano, ts'ebetso ea thobalano le khotsofalo ea thobalano ka kakaretso. Tlhahlobo e hlophisitsoeng e phatlalalitsoeng ho Journal of Sexual Medicine e fihletse qeto ea hore Panax ginseng e ka ba le katleho ho ntlafatseng ts'ebetso ea thobalano.
E tšehetsa bophelo bo botle ba sebete
Panax ginseng e ithutiloe ka melemo ea eona e ka bang teng bakeng sa bophelo bo botle ba sebete. Lipatlisiso li bontša hore li-ginsenosides tse ho Panax ginseng li ka ba le litlamorao tse sireletsang sebete 'me tsa thusa ho sireletsa sebete tšenyong. Phuputso e phatlalalitsoeng ho Journal of Ethnopharmacology e fumane hore Panax ginseng e ntša ho ruruha ha sebete le ho ntlafatsa ts'ebetso ea sebete mehlaleng ea liphoofolo.
Litšobotsi tsa ho loantša kankere
Lithuto tse ling li bontšitse hore Panax ginseng e ka 'na ea e-ba le thepa ea ho loantša kankere. Lipatlisiso li bontšitse hore li-ginsenoside tse ho Panax ginseng li ka thibela kholo ea lisele tsa kankere le ho baka apoptosis, kapa lefu la sele le hlophisitsoeng. Tlhahlobo e phatlalalitsoeng ho Journal of Ginseng Research e fihletse qeto ea hore Panax ginseng e na le monyetla oa ho sebelisoa e le phekolo e thusang bakeng sa kalafo ea kankere.
Litla-morao tsa Panax Ginseng ke life?
Tšebeliso ea ginseng e tloaelehile. E fumanoa esita le linong, e leng se ka etsang hore u lumele hore e bolokehile ka ho feletseng. Empa joalo ka litlatsetso kapa meriana efe kapa efe ea litlama, ho e nka ho ka fella ka liphello tse sa batleheng.
Setlamorao se tloaelehileng haholo sa ginseng ke ho hloka boroko. Litlamorao tse ling tse tlalehiloeng li kenyelletsa:
Lihlooho tse opang
Ho nyekeloa ke pelo
Letšollo
Liphetoho tsa khatello ea mali
Mastalgia (bohloko ba matsoele)
Ho tsoa mali ka botšehaling
Litla-morao tsa alejiki, lekhopho le matla, le tšenyo ea sebete ha se litla-morao tse tloaelehileng haholo empa li ka ba mpe haholo.
Mehato ya tlhokomelo
Bana le baimana kapa ba anyesang ba lokela ho qoba ho nka Panax ginseng.
Haeba o nahana ho nka Panax ginseng, buisana le mofani oa tlhokomelo ea bophelo haeba o na le:
Khatello e phahameng ea mali: Panax ginseng e ka ama khatello ea mali.
Lefu la tsoekere: Panax ginseng e ka fokotsa maemo a tsoekere maling 'me ea sebelisana le meriana ea lefu la tsoekere.
Mathata a ho hoama ha mali: Panax ginseng e ka sitisa ho hoama ha mali 'me ea sebelisana le meriana e meng ea anticoagulant.
Tekanyo: Ke lokela ho nka Panax Ginseng e kae?
Kamehla bua le mofani oa tlhokomelo ea bophelo pele u nka tlatsetso ho netefatsa hore tlatsetso le tekanyo li loketse litlhoko tsa hau.
Tekanyo ea Panax ginseng e itšetlehile ka mofuta oa ginseng, lebaka la ho e sebelisa, le bongata ba ginsenosides ka har'a tlatsetso.
Ha ho na tekanyo e tloaelehileng e khothaletsoang ea Panax ginseng. Hangata e nooa ka tekanyo ea 200 milligrams (mg) ka letsatsi lithutong. Ba bang ba khothalelitse 500–2,000 mg ka letsatsi haeba e nooa metsong e omileng.
Kaha litekanyo li ka fapana, etsa bonnete ba hore u bala leibole ea sehlahisoa bakeng sa litaelo tsa hore na u ka e nka joang. Pele u qala Panax ginseng, buisana le mofani oa tlhokomelo ea bophelo ho fumana tekanyo e sireletsehileng le e loketseng.
Ho Etsahala'ng Haeba ke Nka Panax Ginseng e Ngata Haholo?
Ha ho na tlhahisoleseding e ngata mabapi le chefo ea Panax ginseng. Chefo e ka 'na ea se ke ea etsahala ha e nooa ka tekanyo e loketseng ka nako e khutšoanyane. Litla-morao li ka etsahala haholo haeba u noa e ngata haholo.
Litšebelisano
Panax ginseng e sebelisana le mefuta e 'maloa ea meriana. Ho bohlokoa ho bolella mofani oa tlhokomelo ea bophelo ba hau meriana eohle ea ngaka le ea OTC, meriana ea litlama le li-supplement tseo u li nkang. Li ka thusa ho fumana hore na ho bolokehile ho nka Panax ginseng.
Likamano tse ka bang teng li kenyelletsa:
Khafeine kapa meriana e hlasimollang: Motsoako le ginseng o ka eketsa lebelo la pelo kapa khatello ea mali.11
Dithibela-madi tse kang Jantoven (warfarin): Ginseng e ka diehisa ho hoama ha madi le ho fokotsa katleho ya dithibela-madi tse itseng. Haeba o nka dithibela-madi tse itseng, buisana le mofani wa tlhokomelo ya bophelo ba hao ka Panax ginseng pele o e qala. Ba ka nna ba kgona ho hlahloba maemo a madi a hao le ho fetola tekanyo ho ya ka moo ho hlokahalang.17
Meriana ea insulin kapa ea lefu la tsoekere e nooang: Ho sebelisa tsena hammoho le ginseng ho ka fella ka hypoglycemia hobane li thusa ho theola maemo a tsoekere maling.14
Lithibela-monoamine oxidase (MAOI): Ginseng e ka eketsa kotsi ea litla-morao tse amanang le MAOI, ho kenyeletsoa le matšoao a kang a manic.18
Lasix ea Diuretic (furosemide): Ginseng e ka fokotsa katleho ea furosemide.19
Ginseng e ka eketsa kotsi ea chefo sebeteng haeba e nooa le meriana e itseng, ho kenyeletsoa Gleevec (imatinib) le Isentress (raltegravir).17
Zelapar (selegiline): Panax ginseng e ka ama maemo a selegiline.20
Panax ginseng e ka sitisa meriana e sebetsoang ke enzyme e bitsoang cytochrome P450 3A4 (CYP3A4).17
Ho ka etsahala hore ho be le likamano tse ngata le meriana e meng kapa li-supplement. Pele u nka Panax ginseng, botsa mofani oa tlhokomelo ea bophelo kapa rakhemisi bakeng sa tlhaiso-leseling e batsi ka likamano tse ka bang teng.
Kakaretso
Ginseng e na le monyetla oa ho sebelisana le mefuta e fapaneng ea meriana. Pele u nka li-supplement tsa litlama, botsa rakhemisi oa hau kapa mofani oa tlhokomelo ea bophelo hore na ginseng e bolokehile bakeng sa hau ho latela boemo ba hau ba bophelo bo botle le meriana.
Litlatsetso tse Tšoanang
Ho na le mefuta e fapaneng ea ginseng. Tse ling li tsoa limela tse fapaneng 'me li kanna tsa se be le phello e tšoanang le ea Panax ginseng. Litlatsetso li ka boela tsa tsoa ho motsoako oa motso kapa phofo ea motso.
Ho phaella moo, ginseng e ka aroloa ka lihlopha tse latelang:
E foreshe (e ka tlase ho dilemo tse 4)
Bosweu (lilemo tse 4-6, bo ntšitsoe peo ebe boa omisoa)
Bofubelu (bo fetang lilemo tse 6, bo phehiloe ka mouoane ebe boa omisoa)
Mehloli ea Panax Ginseng le Seo U ka se Batlang
Panax ginseng e tsoa motsong oa semela sa mofuta oa Panax. Ke pheko ea litlama e entsoeng ka motso oa semela 'me ha se ntho eo hangata u e fumanang lijong tsa hau.
Ha o batla tlatsetso ea ginseng, nahana ka tse latelang:
Mofuta oa ginseng
Ginseng e tsoa karolong efe ea semela (mohlala, motso)
Ke mofuta ofe oa ginseng o kenyelelitsoeng (mohlala, phofo kapa setlolo)
Palo ea li-ginsenosides tse tlatsetsong (palo e tloaelehileng e khothaletsoang ea litaba tsa ginsenoside tse tlatsetsong ke 1.5–7%).
Bakeng sa tlatsetso efe kapa efe kapa sehlahisoa sa litlama, batla e 'ngoe e lekiloeng ke motho oa boraro. Sena se fana ka tiisetso ea boleng ka hore tlatsetso e na le seo leiboleng le se bolelang 'me ha e na litšila tse kotsi. Batla mabitso a tsoang ho United States Pharmacopeia (USP), National Science Foundation (NSF), kapa ConsumerLab.
Kakaretso
Meriana ea litlama le meriana e meng e tumme, empa u se ke ua lebala hore hobane feela ntho e ngotsoe "tlhaho" ha ho bolele hore e bolokehile. FDA e laola li-supplement tsa lijo e le lijo, ho bolelang hore ha li laoloe ka thata joalo ka meriana.
Hangata Ginseng e fumanoa li-supplement le lino tse tahang tsa litlama. E boleloa e thusa ho laola maemo a mangata a bophelo bo botle, empa ha ho na lipatlisiso tse lekaneng ho paka katleho ea tšebeliso ea eona. Ha u batla lihlahisoa, batla li-supplement tse netefalitsoeng ke motho oa boraro ea ikemetseng, joalo ka NSF, kapa u kope mofani oa tlhokomelo ea bophelo bakeng sa tlhahiso ea lets'oao le hlomphehang.
Ho eketsa ginseng ho ka fella ka liphello tse bobebe. E boetse e sebelisana le meriana e fapaneng. Ho bohlokoa ho buisana ka meriana ea litlama le mofani oa tlhokomelo ea bophelo ba hau ho utloisisa likotsi tsa eona khahlanong le melemo ea eona.
Litšupiso:
Setsi sa Naha sa Bophelo bo Tlatsetsang le bo Kopanetsoeng. Ginseng ea Asia.
Gui QF, Xu ZR, Xu KY, Yang YM. Katleho ea mekhoa ea phekolo e amanang le ginseng ho lefu la tsoekere la mofuta oa 2: tlhahlobo e hlophisitsoeng e ntlafalitsoeng le tlhahlobo ea meta. Medicine (Baltimore). 2016;95(6):e2584. doi:10.1097/MD.0000000000002584
Shishtar E, Sievenpiper JL, Djedovic V, jj. Phello ea ginseng (mofuta oa Panax) taolong ea glycemic: tlhahlobo e hlophisitsoeng le tlhahlobo ea meta ea liteko tsa kliniki tse laoloang ka mokhoa o sa reroang. PLoS One. 2014;9(9):e107391. doi:10.1371/journal.pone.0107391
Ziaei R, Ghavami A, Ghaedi E, jj. Katleho ea tlatsetso ea ginseng holim'a mahloriso a lipid maling a mali ho batho ba baholo: tlhahlobo e hlophisitsoeng le tlhahlobo ea meta. Complement Ther Med. 2020;48:102239. doi:10.1016/j.ctim.2019.102239
Hernández-García D, Granado-Serrano AB, Martín-Gari M, Naudí A, Serrano JC. Katleho ea tlatsetso ea ginseng ea Panax holim'a boemo ba lipid maling. Tlhahlobo ea meta le tlhahlobo e hlophisitsoeng ea liteko tsa kliniki tse sa reroang. J Ethnopharmacol. 2019;243:112090. doi:10.1016/j.jep.2019.112090
Naseri K, Saadati S, Sadeghi A, jj. Katleho ea ginseng (Panax) ho batho ba nang le lefu la tsoekere la pele ho lefu la tsoekere le lefu la tsoekere la mofuta oa 2: tlhahlobo e hlophisitsoeng le tlhahlobo ea meta. Nutrients. 2022;14(12):2401. doi:10.3390/nu14122401
Park SH, Chung S, Chung MY, jj. Litlamorao tsa Panax ginseng ho hyperglycemia, khatello e phahameng ea mali le hyperlipidemia: tlhahlobo e hlophisitsoeng le tlhahlobo ea meta. J Ginseng Res. 2022;46(2):188-205. doi:10.1016/j.jgr.2021.10.002
Mohammadi H, Hadi A, Kord-Varkaneh H, jj. Litlamorao tsa tlatsetso ea ginseng matšoao a khethiloeng a ho ruruha: tlhahlobo e hlophisitsoeng le tlhahlobo ea meta. Phytother Res. 2019;33(8):1991-2001. doi:10.1002/ptr.6399
Saboori S, Falahi E, Rad EY, jj. Litlamorao tsa ginseng boemong ba protheine e sebetsang ka C: tlhahlobo e hlophisitsoeng le tlhahlobo ea meta ea liteko tsa kliniki. Complement Ther Med. 2019;45:98-103. doi:10.1016/j.ctim.2019.05.021
Lee HW, Ang L, Lee MS. Ho sebelisa ginseng bakeng sa tlhokomelo ea bophelo bo botle ba basali ba khaotsang ho ilela khoeli: tlhahlobo e hlophisitsoeng ea liteko tse laoloang ke placebo tse sa reroang. Tlatsetsa Ther Clin Pract. 2022;48:101615. doi:10.1016/j.ctcp.2022.101615
Sellami M, Slimeni O, Pokrywka A, jj. Meriana ea litlama bakeng sa lipapali: tlhahlobo. J Int Soc Sports Nutr. 2018;15:14. doi:10.1186/s12970-018-0218-y
Kim S, Kim N, Jeong J, jj. Phello ea Panax ginseng khahlanong le kankere le li-metabolite tsa eona: ho tloha meriana ea setso ho ea ho sibolloeng ha meriana ea sejoale-joale. Mekhoa. 2021;9(8):1344. doi:10.3390/pr9081344
Antonelli M, Donelli D, Firenzuoli F. Tlatsetso e kopanyang ea Ginseng bakeng sa tšoaetso e matla ea ho hema ka holimo ea linako tsa selemo: tlhahlobo e hlophisitsoeng le tlhahlobo ea meta. Tlatsetso ea Ther Med. 2020;52:102457. doi:10.1016/j.ctim.2020.102457
Hassen G, Belete G, Carrera KG, jj. Litlamorao tsa bongaka tsa litlama tse tlatsetsang ts'ebetsong ea bongaka ea setso: pono ea US. Cureus. 2022;14(7):e26893. doi:10.7759/cureus.26893
Li CT, Wang HB, Xu BJ. Phuputso e bapisitseng mesebetsi ya meriana e meraro ya ditlama tsa China e thibelang ho kwala madi e tswang mofuteng wa Panax le mesebetsi ya ginsenosides Rg1 le Rg2 e thibelang ho kwala madi. Pharm Biol. 2013;51(8):1077-1080. doi: 10.3109/13880209.2013.775164
Malík M, Tlustoš P. Litlama tsa nootropic, lihlahla le lifate e le lintho tse ka ntlafatsang tsebo. Limela (Basel). 2023;12(6):1364. doi:10.3390/plants12061364
Awortwe C, Makiwane M, Reuter H, Muller C, Louw J, Rosenkranz B. Tlhahlobo e tebileng ea tlhahlobo ea sesosa sa tšebelisano-'moho ea litlama le lithethefatsi ho bakuli. Br J Clin Pharmacol. 2018;84(4):679-693. doi:10.1111/bcp.13490
Mancuso C, Santangelo R. Panax ginseng le Panax quinquefolius: ho tloha thutong ea meriana ho ea thutong ea chefo. Food Chem Toxicol. 2017;107(Pt A):362-372. doi:10.1016/j.fct.2017.07.019
Mohammadi S, Asghari G, Emami-Naini A, Mansourian M, Badri S. Tšebeliso ea litlama le tšebelisano-'moho ea litlama le meriana har'a bakuli ba nang le lefu la liphio. J Res Pharm Pract. 2020;9(2):61-67. doi:10.4103/jrpp.JRPP_20_30
Yang L, Li CL, Tsai TH. Tšebelisano ea meriana ea litlama le lithethefatsi tsa pele ho kliniki ea Panax ginseng extract le selegiline ho likhoto tse tsamaeang ka bolokolohi. ACS Omega. 2020;5(9):4682-4688. doi:10.1021/acsomega.0c00123
Lee HW, Lee MS, Kim TH, jj. Ginseng bakeng sa ho se sebetse hantle ha botona kapa botšehali. Cochrane Database Syst Rev. 2021;4(4):CD012654. doi:10.1002/14651858.CD012654.pub2
Smith I, Williamson EM, Putnam S, Farrimond J, Whalley BJ. Litlamorao le mekhoa ea ginseng le ginsenosides tsebong. Nutr Rev. 2014;72(5):319-333. doi:10.1111/nure.12099
Nako ea poso: Mots'eanong-08-2024