I. Selelekela
Li-phospholipideke likarolo tsa bohlokoa tsa lera la baeloji 'me li phetha karolo ea bohlokoa lits'ebetsong tse fapaneng tsa 'mele. Ho utloisisa sebopeho le mosebetsi oa tsona ke habohlokoa ho utloisisa mathata a baeloji ea sele le ea limolek'hule, hammoho le bohlokoa ba tsona bophelong ba batho le mafung. Kakaretso ena e felletseng e ikemiselitse ho teba tlhahong e rarahaneng ea li-phospholipid, ho hlahloba tlhaloso le sebopeho sa tsona, hammoho le ho totobatsa bohlokoa ba ho ithuta limolek'hule tsena.
A. Tlhaloso le Sebopeho sa Phospholipids
Li-phospholipid ke sehlopha sa mafura a nang le liketane tse peli tsa mafura a acid, sehlopha sa phosphate, le mokokotlo oa glycerol. Sebopeho se ikhethang sa li-phospholipid se li nolofalletsa ho theha lipid bilayer, motheo oa lera la sele, ka mehatla ea hydrophobic e shebileng ka hare le lihlooho tsa hydrophilic li shebile ka ntle. Tokisetso ena e fana ka mokoallo o matla o laolang motsamao oa lintho tse kenang le tse tsoang ka seleng, ha ka nako e ts'oanang o buella lits'ebetso tse fapaneng tsa sele tse kang ho supa le ho tsamaisa.
B. Bohlokoa ba ho Ithuta Li-phospholipid
Ho ithuta ka di-phospholipid ho bohlokwa ka mabaka a mmalwa. Sa pele, di bohlokwa sebopehong le tshebetsong ya lera la sele, di susumetsa ho phalla ha lera, ho kenella ha metsi le botsitso. Ho utlwisisa dibopeho tsa di-phospholipid ho bohlokwa bakeng sa ho manolla mekgwa e ka sehloohong ya ditsamaiso tsa sele jwalo ka endocytosis, exocytosis, le phetisetso ya matshwao.
Ho feta moo, li-phospholipid li na le litlamorao tse kholo bophelong ba batho, haholo-holo mabapi le maemo a kang lefu la pelo, mathata a methapo ea kutlo le mathata a metabolism. Lipatlisiso mabapi le li-phospholipid li ka fana ka temohisiso mabapi le nts'etsopele ea maano a macha a phekolo le mekhoa ea ho kenella lijong e shebaneng le litaba tsena tsa bophelo bo botle.
Ho phaella moo, tshebediso ya di-phospholipids diindastering le kgwebong dibakeng tse kang meriana, di-nutraceuticals, le biotechnology e totobatsa bohlokwa ba ho ntshetsa pele tsebo ya rona lefapheng lena. Ho utlwisisa mesebetsi le dibopeho tse fapaneng tsa di-phospholipids ho ka lebisa ntshetsopeleng ya dihlahiswa le mahlale a matjha a nang le ditlamorao tse pharaletseng bakeng sa boiketlo ba batho le kgatelopele ya theknoloji.
Ka bokhutšoanyane, thuto ea li-phospholipid e bohlokoa bakeng sa ho senola saense e rarahaneng e ka morao ho sebopeho le ts'ebetso ea sele, ho hlahloba tšusumetso ea tsona bophelong ba batho, le ho sebelisa bokhoni ba tsona lits'ebetsong tse fapaneng tsa indasteri. Kakaretso ena e felletseng e ikemiselitse ho hlakisa tlhaho e fapaneng ea li-phospholipid le bohlokoa ba tsona mafapheng a lipatlisiso tsa baeloji, boiketlo ba batho le boqapi ba theknoloji.
II. Mesebetsi ea Likokoana-hloko ea Phospholipids
Li-phospholipid, karolo ea bohlokoa ea lera la sele, li bapala karolo e fapaneng ho bolokeng sebopeho le ts'ebetso ea sele, hammoho le ho ama lits'ebetso tse fapaneng tsa 'mele. Ho utloisisa mesebetsi ea baeloji ea li-phospholipid ho fana ka leseli la bohlokoa ba tsona bophelong ba batho le mafung.
A. Karolo Sebopeho le Mosebetsi oa Lera la Sele
Mosebetsi o ka sehloohong wa baeloji wa di-phospholipid ke monehelo wa tsona sebopehong le mosebetsing wa di-membrane tsa sele. Di-phospholipid di bopa lipid bilayer, moralo wa motheo wa di-membrane tsa sele, ka ho itlhophisa ka mehatla ya tsona e sa etseng metsi kahare le dihlooho tse sa etseng metsi kantle. Sebopeho sena se etsa lera le kgonang ho kenella hanyane le laolang ho feta ha dintho ho kena le ho tswa ka hara sele, ka hona ho boloka homeostasis ya sele le ho nolofatsa mesebetsi ya bohlokwa jwalo ka ho monya dikotla, ho ntsha ditshila, le ho bontsha sele.
B. Matšoao le Puisano ka Liseleng
Li-phospholipid li boetse li sebetsa e le likarolo tsa bohlokoa tsa litsela tsa lipontšo le puisano ea sele ho ea ho sele. Li-phospholipid tse itseng, tse kang phosphatidylinositol, li sebetsa e le li-precursor tsa limolek'hule tsa lipontšo (mohlala, inositol trisphosphate le diacylglycerol) tse laolang lits'ebetso tsa bohlokoa tsa sele, ho kenyeletsoa kholo ea sele, phapang le apoptosis. Limolek'hule tsena tsa lipontšo li bapala karolo ea bohlokoa mefuteng e fapaneng ea lipontšo tsa ka hare ho sele le lipakeng tsa sele, li susumetsa likarabo tse fapaneng tsa 'mele le boitšoaro ba sele.
C. Tlatsetso Bophelong bo Botle ba Boko le Mosebetsing oa Kelello
Li-phospholipid, haholo-holo phosphatidylcholine, le phosphatidylserine, li ngata bokong 'me li bohlokoa bakeng sa ho boloka sebopeho le ts'ebetso ea tsona. Li-phospholipid li kenya letsoho ho thehoeng le botsitsong ba lera la neuronal, li thusa ho lokolloeng le ho monyeng ha li-neurotransmitter, 'me li ameha ho plasticity ea synaptic, e leng ea bohlokoa bakeng sa ho ithuta le ho hopola. Ho feta moo, li-phospholipid li bapala karolo mekhoeng ea ho sireletsa methapo ea kutlo 'me li bile le seabo ho sebetsaneng le ho fokotseha ha tsebo ho amanang le botsofali le mathata a methapo ea kutlo.
D. Tšusumetso Bophelong bo Botle ba Pelo le Mosebetsi oa Pelo le Methapo ea Methapo
Li-phospholipid li bontšitse litlamorao tse kholo bophelong ba pelo le ts'ebetsong ea pelo le methapo ea mali. Li ameha sebopehong le ts'ebetsong ea lipoprotein, tse tsamaisang k'holeseterole le mafura a mang maling. Li-phospholipid tse ka har'a lipoprotein li kenya letsoho botsitsong le ts'ebetsong ea tsona, li susumetsa metabolism ea lipid le homeostasis ea cholesterol. Ho feta moo, li-phospholipid li ithutiloe ka bokhoni ba tsona ba ho fetola liprofaele tsa lipid maling le ho fokotsa kotsi ea mafu a pelo le methapo ea mali, ho totobatsa litlamorao tsa tsona tse ka bang teng kalafong ea taolo ea bophelo bo botle ba pelo.
E. Ho Kenella ho Metabolism ea Lipid le Tlhahiso ea Matla
Li-phospholipid li bohlokoa ho metabolism ea lipid le tlhahiso ea matla. Li ameha ho qaptjoeng le ho heleng ha lipid, ho kenyeletsoa le triglycerides le cholesterol, 'me li bapala karolo ea bohlokoa ho tsamaisong le polokelong ea lipid. Li-phospholipid li boetse li kenya letsoho mosebetsing oa mitochondrial le tlhahisong ea matla ka ho kenella ha tsona ho phosphorylation ea oxidative le ketane ea lipalangoang tsa lielektrone, e leng se totobatsang bohlokoa ba tsona metabolism ea matla a sele.
Ka bokhutšoanyane, mesebetsi ea baeloji ea li-phospholipid e na le mahlakore a mangata 'me e akaretsa mesebetsi ea eona sebopehong le ts'ebetsong ea lera la sele, lipontšo le puisano liseleng, tlatsetso bophelong bo botle ba boko le ts'ebetsong ea kelello, tšusumetso bophelong bo botle ba pelo le ts'ebetsong ea pelo le methapo ea mali, le ho kenella metabolism ea lipid le tlhahiso ea matla. Kakaretso ena e felletseng e fana ka kutloisiso e tebileng ea mesebetsi e fapaneng ea baeloji ea li-phospholipid le litlamorao tsa tsona bophelong bo botle ba batho le boiketlong ba bona.
III. Melemo ea Phospholipids Bophelong
Li-phospholipid ke likarolo tsa bohlokoa tsa lera la sele tse nang le mesebetsi e fapaneng bophelong ba motho. Ho utloisisa melemo ea bophelo bo botle ea li-phospholipid ho ka hlakisa ts'ebeliso ea tsona e ka bang teng ea kalafo le phepo.
Litlamorao Maemong a K'holeseterole
Li-phospholipid li bapala karolo ea bohlokoa ho metabolism ea lipid le ho tsamaisoa ha tsona, e leng se amang ka ho toba maemo a cholesterol 'meleng. Lipatlisiso li bontšitse hore li-phospholipid li ka fetola metabolism ea cholesterol ka ho ama tlhahiso, ho monngoa le ho ntšoa ha cholesterol. Ho tlalehiloe hore li-phospholipid li thusa ho emulsification le ho qhibiliha ha mafura a lijo, ka hona li nolofatsa ho monngoa ha cholesterol ka maleng. Ho feta moo, li-phospholipid li ameha ho thehoeng ha lipoprotein tse nang le density e phahameng (HDL), tse tsejoang ka karolo ea tsona ea ho tlosa cholesterol e ngata maling, ka hona li fokotsa kotsi ea atherosclerosis le mafu a pelo le methapo ea mali. Bopaki bo bontša hore li-phospholipid li ka ba le bokhoni ba ho ntlafatsa liprofaele tsa lipid le ho kenya letsoho ho bolokeng maemo a cholesterol a phetseng hantle 'meleng.
Matlotlo a Antioxidant
Li-phospholipid li bontša thepa ea antioxidative e tlatsetsang liphellong tsa tsona tse molemo bophelong bo botle. Jwalo ka likarolo tsa bohlokoa tsa lera la sele, li-phospholipid li kotsing ea ho senyeha ha oxidative ke li-free radical le mefuta ea oksijene e arabelang. Leha ho le joalo, li-phospholipid li na le bokhoni ba tlhaho ba antioxidative, li sebetsa e le li-free radical le ho sireletsa lisele khatellong ea oxidative. Lithuto li bontšitse hore li-phospholipid tse itseng, tse kang phosphatidylcholine le phosphatidylethanolamine, li ka fokotsa tšenyo ea oxidative ka katleho le ho thibela peroxidation ea lipid. Ho feta moo, li-phospholipid li 'nile tsa ameha ho ntlafatseng sistimi ea ts'ireletso ea antioxidant ka har'a lisele, ka hona li sebelisa tšusumetso ea tšireletso khahlanong le tšenyo ea oxidative le mafu a amanang le eona.
Litšebeliso tse ka bang teng tsa Kalafo le Phepo e Nepahetseng
Melemo e ikhethang ea bophelo bo botle ea li-phospholipid e hlahisitse thahasello lits'ebetsong tsa tsona tse ka bang teng tsa kalafo le tsa phepo. Mekhoa ea phekolo e thehiloeng ho phospholipid e ntse e hlahlojoa bakeng sa bokhoni ba eona ba ho laola mathata a amanang le lipid, joalo ka hypercholesterolemia le dyslipidemia. Ho feta moo, li-phospholipid li bontšitse tšepiso ea ho ntlafatsa bophelo bo botle ba sebete le ho tšehetsa ts'ebetso ea sebete, haholo-holo maemong a amanang le metabolism ea lipid sebeteng le khatello ea oxidative. Ts'ebeliso ea phepo ea li-phospholipid e bonoe lefapheng la lijo tse sebetsang le li-supplement tsa lijo, moo metsoako e nang le phospholipid e ngata e ntseng e ntlafatsoa ho ntlafatsa ho monngoa ha lipid, ho khothaletsa bophelo bo botle ba pelo le methapo ea mali, le ho tšehetsa boiketlo ka kakaretso.
Qetellong, melemo ea bophelo bo botle ea li-phospholipid e akaretsa liphello tsa tsona maemong a k'holeseterole, thepa ea antioxidant, le ts'ebeliso ea tsona e ka bang teng ea kalafo le phepo. Ho utloisisa mesebetsi e mengata ea li-phospholipid ho bolokeng homeostasis ea 'mele le ho fokotsa kotsi ea mafu ho fana ka temohisiso ea bohlokoa mabapi le bohlokoa ba tsona ho ntšetseng pele bophelo bo botle le boiketlo ba batho.
IV. Mehlodi ea Li-phospholipid
Li-phospholipid, e le likarolo tsa bohlokoa tsa lipid tsa lera la sele, li bohlokoa bakeng sa ho boloka botsitso ba sebopeho le ts'ebetso ea lisele. Ho utloisisa mehloli ea li-phospholipid ho bohlokoa haholo ho ananeleng bohlokoa ba tsona phepong le lits'ebetsong tsa indasteri.
A. Mehloli ea Lijo
Mehloli ea Lijo: Li-phospholipid li ka fumanoa mehloling e fapaneng ea lijo, 'me tse ling tsa mehloli e ruileng ka ho fetisisa ke yolk ea lehe, nama ea litho le soya. Li-yolk tsa lehe li ngata haholo ho phosphatidylcholine, mofuta oa phospholipid, ha soya e na le phosphatidylserine le phosphatidylinositol. Mehloli e meng ea lijo ea li-phospholipid e kenyelletsa lihlahisoa tsa lebese, linate tsa peo le peo ea sonobolomo.
Bohlokoa ba Baeloji: Li-phospholipid tsa lijo li bohlokoa bakeng sa phepo ea motho 'me li phetha karolo ea bohlokoa lits'ebetsong tse fapaneng tsa 'mele. Hang ha li jeoa, li-phospholipid lia siloa le ho monngoa ka maleng a manyenyane, moo li sebetsang e le litene tsa kaho bakeng sa lera la sele ea 'mele' me li kenya letsoho ho thehoeng le tšebetsong ea likaroloana tsa lipoprotein tse tsamaisang k'holeseterole le triglycerides.
Litlamorao tsa Bophelo bo Botle: Lipatlisiso li bontšitse hore li-phospholipid tsa lijo li ka ba le melemo e ka bang teng bophelong bo botle, ho kenyeletsoa ho ntlafatsa ts'ebetso ea sebete, ho tšehetsa bophelo bo botle ba boko, le ho kenya letsoho bophelong bo botle ba pelo le methapo ea mali. Ho feta moo, li-phospholipid tse tsoang mehloling ea leoatle, joalo ka oli ea krill, li fumane tlhokomelo ka lebaka la thepa ea tsona e ka bang teng ea ho thibela ho ruruha le ho thibela ho ruruha.
B. Mehloli ea Liindasteri le ea Meriana
Ho Ntša Liindasteri: Li-phospholipid li boetse li fumanoa mehloling ea indasteri, moo li ntšoang linthong tse tala tsa tlhaho tse kang linaoa tsa soya, peo ea sonobolomo le peo ea rapeseed. Li-phospholipid tsena li sebetsoa le ho sebelisoa lits'ebetsong tse fapaneng tsa indasteri, ho kenyeletsoa tlhahiso ea li-emulsifier, li-stabilizer, le li-encapsulation agents bakeng sa lijo, meriana le liindasteri tsa litlolo.
Ditshebediso tsa Meriana: Di-phospholipid di bapala karolo ya bohlokwa indastering ya meriana, haholoholo ditsamaisong tsa ho fana ka meriana. Di sebediswa e le dintho tse thusang ho theheng ditsamaiso tsa ho fana ka meriana tse thehilweng hodima lipid ho ntlafatsa ho fumaneha ha dikhemikhale tsa meriana, botsitso le ho shebana le tsona. Ho feta moo, di-phospholipid di hlahlobilwe bokgoni ba tsona ba ho ntshetsa pele bajari ba meriana ba batjha bakeng sa ho fana ka meriana e rerilweng le ho lokollwa ha meriana ka nako e telele.
Bohlokoa Indastering: Tšebeliso ea li-phospholipids indastering e fetela ka nģ'ane ho meriana ho kenyelletsa tšebeliso ea tsona tlhahisong ea lijo, moo li sebetsang e le li-emulsifier le li-stabilizer lijong tse fapaneng tse sebetsitsoeng. Li-phospholipids li boetse li sebelisoa tlhahisong ea lihlahisoa tsa tlhokomelo ea botho le tsa litlolo, moo li kenyang letsoho botsitsong le ts'ebetsong ea metsoako e kang litlolo, litlolo le liposome.
Qetellong, li-phospholipid li tsoa mohloling oa lijo le oa indasteri, li bapala karolo ea bohlokoa phepong ea batho, bophelong bo botle le lits'ebetsong tse fapaneng tsa indasteri. Ho utloisisa mehloli e fapaneng le ts'ebeliso ea li-phospholipid ke habohlokoa ho ananela bohlokoa ba tsona phepong, bophelong bo botle le indastering.
V. Patlisiso le Litšebeliso
A. Mekhoa ea Hona Joale ea Lipatlisiso tsa Phospholipid
Saense Patlisiso ea hajoale saenseng ea phospholipid e akaretsa lihlooho tse ngata tse shebaneng le ho utloisisa sebopeho, mosebetsi le mesebetsi ea phospholipid lits'ebetsong tse fapaneng tsa baeloji. Mekhoa ea morao tjena e kenyelletsa ho batlisisa mesebetsi e itseng eo lihlopha tse fapaneng tsa phospholipid li e bapalang ho bonts'eng ha sele, matla a lera le metabolism ea lipid. Ho feta moo, ho na le thahasello e kholo ea ho utloisisa hore na liphetoho sebopehong sa phospholipid li ka ama fisioloji ea sele le ea lintho tse phelang joang, hammoho le nts'etsopele ea mekhoa e mecha ea tlhahlobo bakeng sa ho ithuta phospholipid maemong a sele le a limolek'hule.
B. Litšebeliso tsa Liindasteri le tsa Meriana
Li-phospholipid li fumane lits'ebetso tse ngata tsa indasteri le tsa meriana ka lebaka la thepa ea tsona e ikhethang ea 'mele le ea lik'hemik'hale. Lefapheng la indasteri, li-phospholipid li sebelisoa e le li-emulsifier, li-stabilizer le li-ejenti tse koahelang lijo, litlolo le tlhokomelo ea botho. Litlhareng tsa meriana, li-phospholipid li sebelisoa haholo lits'ebetsong tsa ho fana ka meriana, ho kenyeletsoa liposome le liforomo tse thehiloeng ho lipid, ho ntlafatsa ho qhibiliha le ho fumaneha ha meriana. Tšebeliso ea li-phospholipid lits'ebetsong tsena e atolositse haholo tšusumetso ea tsona e ka bang teng liindastering tse fapaneng.
C. Litaelo le Liphephetso tsa Nakong e Tlang Patlisisong ea Phospholipid
Bokamoso ba dipatlisiso tsa phospholipid bo na le tshepiso e kgolo, ka ditaelo tse ka bang teng ho kenyeletswa ntshetsopele ya disebediswa tse ntjha tse thehilweng ho phospholipid bakeng sa ditshebediso tsa biotechnology le nanotechnology, hammoho le ho batlisisa phospholipids e le dipheo tsa ho kenella kalafong. Diphephetso di tla kenyeletsa ho sebetsana le ditaba tse amanang le ho hola, ho ikatisa hape, le ho boloka ditjeo tsa dihlahiswa tse thehilweng ho phospholipid. Ho feta moo, ho utlwisisa dikamano tse rarahaneng pakeng tsa phospholipids le dikarolo tse ding tsa sele, hammoho le mesebetsi ya tsona mekgweng ya mafu, e tla ba sebaka sa bohlokwa sa diphuputso tse tswelang pele.
D.Phospholipid LiposomalLihlahisoa tse latellanang
Lihlahisoa tsa liposomal tsa Phospholipid ke sebaka sa bohlokoa sa ho tsepamisa maikutlo lits'ebetsong tsa meriana. Liposome, e leng li-vesicle tse chitja tse entsoeng ka li-bilayer tsa phospholipid, li ithutiloe ka botlalo e le litsamaiso tse ka bang teng tsa ho fana ka meriana. Lihlahisoa tsena li fana ka melemo e kang bokhoni ba ho akaretsa lithethefatsi tse sa hlokeng metsi le tse sa hlokeng metsi, ho shebana le lisele kapa lisele tse itseng, le ho fokotsa litla-morao tsa meriana e itseng. Lipatlisiso le nts'etsopele tse tsoelang pele li ikemiselitse ho ntlafatsa botsitso, bokhoni ba ho jara lithethefatsi, le bokhoni ba ho shebana le lihlahisoa tsa liposomal tse thehiloeng ho phospholipid bakeng sa mefuta e mengata ea lits'ebetso tsa kalafo.
Kakaretso ena e felletseng e fana ka temohisiso lefapheng le ntseng le hola la lipatlisiso tsa phospholipid, ho kenyeletsoa mekhoa ea hajoale, lits'ebetso tsa indasteri le tsa meriana, litaelo le liphephetso tsa nakong e tlang, le nts'etsopele ea lihlahisoa tsa liposomal tse thehiloeng ho phospholipid. Tsebo ena e totobatsa litlamorao tse fapaneng le menyetla e amanang le phospholipids masimong a fapaneng.
VI. Qetello
A. Kakaretso ea Liphihlelo tsa Bohlokoa
Li-phospholipid, e le likarolo tsa bohlokoa tsa lera la baeloji, li bapala karolo ea bohlokoa ho bolokeng sebopeho le ts'ebetso ea sele. Lipatlisiso li senotse mesebetsi e fapaneng ea li-phospholipid ho lipontšo tsa sele, matla a lera le metabolism ea lipid. Lihlopha tse ikhethileng tsa li-phospholipid li fumanoe li na le ts'ebetso e fapaneng ka har'a lisele, li susumetsa lits'ebetso tse kang phapang ea sele, ho ata le apoptosis. Ho feta moo, tšebelisano e rarahaneng pakeng tsa li-phospholipid, li-lipid tse ling le liprotheine tsa lera e hlahile e le senotlolo sa bohlokoa sa ts'ebetso ea sele. Ho feta moo, li-phospholipid li na le lits'ebetso tsa bohlokoa tsa indasteri, haholo-holo tlhahisong ea li-emulsifier, li-stabilizer le litsamaiso tsa ho fana ka meriana. Ho utloisisa sebopeho le ts'ebetso ea li-phospholipid ho fana ka temohisiso mabapi le ts'ebeliso ea tsona e ka bang teng ea kalafo le ea indasteri.
B. Litlamorao bakeng sa Bophelo bo Botle le Indasteri
Kutloisiso e felletseng ea li-phospholipid e na le litlamorao tse kholo bakeng sa bophelo bo botle le indasteri. Maemong a bophelo bo botle, li-phospholipid li bohlokoa bakeng sa ho boloka botšepehi ba sele le ts'ebetso. Ho se leka-lekane ha sebopeho sa phospholipid ho 'nile ha amahanngoa le mafu a fapaneng, ho kenyeletsoa mathata a metabolism, mafu a methapo ea kutlo le kankere. Ka hona, mekhoa e reretsoeng ho fetola metabolism ea phospholipid le ts'ebetso e ka ba le bokhoni ba kalafo. Ho feta moo, ts'ebeliso ea li-phospholipid lits'ebetsong tsa phepelo ea lithethefatsi e fana ka litsela tse tšepisang tsa ho ntlafatsa katleho le polokeho ea lihlahisoa tsa meriana. Lefapheng la indasteri, li-phospholipid li bohlokoa tlhahisong ea lihlahisoa tse fapaneng tsa bareki, ho kenyeletsoa le li-emulsion tsa lijo, litlolo le mekhoa ea meriana. Ho utloisisa likamano tsa sebopeho le ts'ebetso ea li-phospholipid ho ka khanna boqapi liindastering tsena, ho lebisa nts'etsopele ea lihlahisoa tse ncha tse nang le botsitso bo ntlafetseng le ho fumaneha ha lintho tse phelang.
C. Menyetla ea Lipatlisiso le Nts'etsopele e Eketsehileng
Phuputso e tsoelang pele saenseng ea phospholipid e hlahisa mekhoa e mengata ea ho batlisisa le ho nts'etsapele. Sebaka se seng sa bohlokoa ke ho hlakisa mekhoa ea limolek'hule e thehiloeng ho kenyeletsoa ha phospholipid litseleng tsa lipontšo tsa sele le lits'ebetsong tsa mafu. Tsebo ena e ka sebelisoa ho nts'etsapele mekhoa ea phekolo e reretsoeng ho fetola metabolism ea phospholipid bakeng sa melemo ea kalafo. Ho feta moo, lipatlisiso tse ling mabapi le tšebeliso ea phospholipids e le likoloi tsa ho fana ka lithethefatsi le nts'etsopele ea mekhoa e mecha e thehiloeng ho lipid e tla ntšetsa pele tšimo ea meriana. Lefapheng la indasteri, boiteko bo tsoelang pele ba lipatlisiso le nts'etsopele bo ka shebana le ho ntlafatsa lits'ebetso tsa tlhahiso le ts'ebeliso ea lihlahisoa tse thehiloeng ho phospholipid ho fihlela litlhoko tsa limmaraka tse fapaneng tsa bareki. Ho feta moo, ho hlahloba mehloli e tsitsitseng le e mosa ea phospholipids bakeng sa ts'ebeliso ea indasteri ke sebaka se seng sa bohlokoa bakeng sa nts'etsopele.
Ka hona, kakaretso e felletseng ea saense ea phospholipid e totobatsa bohlokoa ba bohlokoa ba phospholipids mosebetsing oa sele, bokhoni ba tsona ba kalafo tlhokomelong ea bophelo bo botle, le lits'ebetsong tsa tsona tse fapaneng tsa indasteri. Phuputso e tsoelang pele ea lipatlisiso tsa phospholipid e fana ka menyetla e monate ea ho sebetsana le liphephetso tse amanang le bophelo bo botle le ho khanna boqapi liindastering tse fapaneng.
Litšupiso:
Vance, DE, & Ridgway, ND (1988). Metsi a phosphatidylethanolamine. Tsoelo-pele Patlisisong ea Lipid, 27(1), 61-79.
Cui, Z., Houweling, M., & Vance, DE (1996). Tlhaloso ea phosphatidylethanolamine N-methyltransferase-2 liseleng tsa hepatoma tsa McArdle-RH7777 e hlophisa bocha matamo a phosphatidylethanolamine le triacylglycerol ka hare ho sele. Journal of Biological Chemistry, 271(36), 21624-21631.
Hannun, YA, & Obeid, LM (2012). Li-ceramide tse ngata. Journal of Biological Chemistry, 287(23), 19060-19068.
Kornhuber, J., Medlin, A., Bleich, S., Jendrossek, V., Henlin, G., Wiltfang, J., & Gulbins, E. (2005). Mosebetsi o phahameng oa acid sphingomyelinase khatellong e kholo ea maikutlo. Journal of Neural Transmission, 112 (12), 1583-1590.
Krstic, D., & Knuesel, I. (2013). Ho hlalosa mokhoa o bakang lefu la Alzheimer le qalang morao. Nature Reviews Neurology, 9(1), 25-34.
Jiang, XC, Li, Z., & Liu, R. (2018). Andreotti, G, Ho Hlahloba Botjha Kgokahano Pakeng tsa Phospholipids, Ho Ruruha le Atherosclerosis. Clinical Lipidology, 13, 15–17.
Halliwell, B. (2007). Biokhemistri ea khatello ea oxidative. Biochemical Society Transactions, 35(5), 1147-1150.
Lattka, E., Illig, T., Heinrich, J., & Koletzko, B. (2010). Na mafura a acid a lebese la motho a sireletsa botenya? International Journal of Obesity, 34(2), 157-163.
Cohn, JS, & Kamili, A. (2010). Wat, E, & Adeli, K, Mesebetsi e hlahang ea thibelo ea proprotein convertase subtilisin/kexin mofuta oa 9 ho metabolism ea lipid le atherosclerosis. Litlaleho tsa Hona Joale tsa Atherosclerosis, 12(4), 308-315.
Zeisel SH. Choline: karolo ea bohlokoa nakong ea nts'etsopele ea lesea le sa tsoa emoloa le litlhoko tsa lijo ho batho ba baholo. Annu Rev Nutr. 2006;26:229-50. doi: 10.1146/annurev.nutr.26.061505.111156.
Liu L, Geng J, Srinivasarao M, et al. Phospholipid e nang le asiti e matlafalitsoeng ke Phospholipid eicosapentaenoic acid ho ntlafatsa ts'ebetso ea methapo ea kutlo ho likhoto tse latelang kotsi ea boko ea hypoxic-ischemic ea masea a sa tsoa tsoaloa. Pediatr Res. 2020;88(1):73-82. doi: 10.1038/s41390-019-0637-8.
Garg R, Singh R, Manchanda SC, Single D. Karolo ea litsamaiso tse ncha tsa ho fana ka lithethefatsi tse sebelisang nanostars kapa nanospheres. South Afr J Bot. 2021;139(1):109-120. doi: 10.1016/j.sajb.2021.01.023.
Kelley, EG, Albert, AD, & Sullivan, MO (2018). Li-lipid tsa lera, Li-Eicosanoid, le Tšebelisano-'moho ea Mefuta-futa ea Phospholipid, Li-Prostaglandin, le Nitric Oxide. Buka ea Li-Pharmacology tsa Liteko, 233, 235-270.
van Meer, G., Voelker, DR, & Feigenson, GW (2008). Li-lipid tsa lera: moo li leng teng le kamoo li itšoarang kateng. Tlhahlobo ea Tlhaho Biology ea Lisele tsa Molecular, 9(2), 112-124.
Benariba, N., Shambat, G., Marsac, P., & Cansell, M. (2019). Tsoelo-pele mabapi le ho Kopanngoa ha Li-Phospholipid tsa Indasteri. ChemPhysChem, 20(14), 1776-1782.
Torchilin, VP (2005). Tsoelo-pele ea morao tjena ka liposomes e le bajari ba meriana. Nature Reviews Drug Discovery, 4(2), 145-160.
Brezesinski, G., Zhao, Y., & Gutberlet, T. (2021). Dikopano tsa Phospholipid: topology ya sehlopha sa hlooho, tjhaja, le ho ikamahanya le maemo. Maikutlo a Hona Jwale ho Colloid & Interface Science, 51, 81-93.
Abra, RM, & Hunt, CA (2019). Mekhoa ea ho Fana ka Lithethefatsi tsa Liposomal: Tlhahlobo e nang le Menehelo e tsoang ho Biophysics. Litlhahlobo tsa Lik'hemik'hale, 119(10), 6287-6306.
Allen, TM, & Cullis, PR (2013). Mekhoa ea ho fana ka lithethefatsi tsa liposomal: ho tloha khopolo-taba ho ea lits'ebetsong tsa bongaka. Litlhahlobo tse Tsoetseng Pele tsa ho Fana ka Meriana, 65(1), 36-48.
Vance JE, Vance DE. Tšebetso ea Phospholipid liseleng tsa liphoofolo tse anyesang. Biochem Cell Biol. 2004;82(1):113-128. doi:10.1139/o03-073
van Meer G, Voelker DR, Feigenson GW. Li-lipid tsa lera: li hokae le hore na li itšoara joang. Nat Rev Mol Cell Biol. 2008;9(2):112-124. doi:10.1038/nrm2330
Boon J. Karolo ea li-phospholipid mosebetsing oa liprotheine tsa lera. Biochim Biophys Acta. 2016;1858(10):2256-2268. doi:10.1016/j.bbamem.2016.02.030
Nako ea poso: Tshitwe-21-2023